Een dertiende maand is een extra bruto maandsalaris dat meestal in november of december wordt uitbetaald. Het is géén wettelijk recht, maar moet in uw CAO of contract staan. De uitkering wordt zwaarder belast onder het 'bijzonder tarief' om latere naheffingen te voorkomen. U bouwt het recht maandelijks op (naar rato).
Veel werknemers kijken reikhalzend uit naar de maand december. Naast de dure feestdagen betekent dit voor een flinke groep werkenden namelijk ook dat de dertiende maand wordt overgemaakt. Maar wat is een dertiende maand precies? Is iedereen in Nederland er recht op? En waarom blijft er netto vaak minder van over dan van uw reguliere maandsalaris?
In deze gids leggen we uit hoe de dertiende maand werkt, of u er aanspraak op kunt maken, en hoe de Belastingdienst ernaar kijkt.
Wat Is een Dertiende Maand?
Een dertiende maand is simpelweg een extra bruto maandsalaris. De naam zegt het al: u ontvangt voor een kalenderjaar waarin 12 maanden zitten, een betaling voor een '13e' maand.
Kenmerken van de 13e maand:
- Het is doorgaans gebaseerd op uw kale (bruto) maandsalaris, dus exclusief overwerkvergoedingen, reiskosten of vakantietoeslag.
- Uitbetaling vindt meestal plaats in november of december, zodat werknemers een buffer hebben voor de feestdagen en decembermaand.
- Bouwt pro rato op: als u pas op 1 juli in dienst bent gekomen, bouwt u over dat kalenderjaar slechts voor een half jaar een dertiende maand op (u ontvangt in december dus een halve dertiende maand).
Dertiende Maand vs. Eindejaarsuitkering
Deze termen worden vaak door elkaar gebruikt, maar juridisch en rekenkundig is er een verschil:
- Dertiende maand: Ligt altijd vast op precies 100% van één bruto basismaandsalaris (oftewel 8,33% van uw jaarsalaris, omdat 1/12 = 0,0833).
- Eindejaarsuitkering: Is een percentage van het bruto jaarsalaris dat kan afwijken. Dit kan bijvoorbeeld een lage uitkering van 3% zijn, of juist hoger dan een maandsalaris. Daarnaast is een eindejaarsuitkering in sommige CAO's afhankelijk van bedrijfsresultaten of persoonlijke prestaties (hoewel het dan eerder een bonus heet).
Is Een Dertiende Maand Verplicht?
Nee, in tegenstelling tot het vakantiegeld (minimaal 8% vakantietoeslag is wél in de wet verankerd) bestaat er in het Nederlands arbeidsrecht geen wettelijk recht op een dertiende maand of eindejaarsuitkering.
U heeft er alleen recht op als dit expliciet is afgesproken in:
- Uw CAO (Collectieve Arbeidsovereenkomst): Werkers in de sectoren onderwijs, rijksoverheid, ziekenhuizen en de bancaire sector hebben vrijwel altijd via hun CAO recht op een eindejaarsuitkering of 13e maand.
- Uw individuele arbeidsovereenkomst: Als uw bedrijf niet onder een CAO valt, moet het expliciet in uw contract of het bedrijfsreglement staan. Staat het er niet in? Dan hoeft de werkgever u aan het einde van het jaar niets extra's te betalen.
Belasting en de Dertiende Maand: Het Bijzonder Tarief
De meest gestelde vraag in december luidt: "Waarom houd ik netto zo weinig over van mijn dertiende maand?"
Dit heeft te maken met de Nederlandse belastingwetgeving en heffingskortingen. Uw dertiende maand wordt namelijk niet bij uw normale loonheffing opgeteld, maar fiscaal behandeld als een bijzondere eenmalige beloning. Hierover wordt het zogenoemde Bijzonder Tarief ingehouden.
Waarom is het bijzonder tarief zo hoog? In Nederland heeft u recht op heffingskortingen (de arbeidskorting en algemene heffingskorting). Hoe hoger uw jaarinkomen, hoe minder heffingskorting u krijgt. Omdat de werkgever bij uw maandelijkse loon al rekening houdt met uw reguliere maandsalaris om de heffingskorting toe te passen, zorgt een eenmalige stijging (de dertiende maand) ervoor dat uw jaarinkomen ineens stijgt. Hierdoor verliest u een stukje van de heffingskorting waar u maandelijks al wel van geprofiteerd had.
Om te voorkomen dat u dit tekort volgend jaar bij uw aangifte inkomstenbelasting in één klap moet terugbetalen via een blauwe envelop, houdt de werkgever bij de uitbetaling van de dertiende maand direct een hoger percentage in. Er is dus sprake van een verrekeningspercentage (ook wel afbouw heffingskorting genoemd).
Samenvattend: U betaalt niet méér inkomstenbelasting dan normaal, het wordt alleen direct gecorrigeerd via uw werkgever. Bij uw aangifte over dit belastingjaar wordt alles definitief verrekend.
Ontslag en de Dertiende Maand
Wat gebeurt er als u halverwege het jaar uit dienst gaat? Omdat u de dertiende maand gedurende het jaar opbouwt (net als vakantiegeld), heeft u bij ontslag of vertrek recht op het opgebouwde deel tot aan uw laatste werkdag.
De werkgever moet dit deel uitbetalen bij de eindafrekening (doorgaans uw laatste loonstrook of de loonstrook in de maand erna). Het bedrag wordt pro rato berekend. Heeft u van januari tot en met april gewerkt? Dan ontvangt u 4/12e (een derde) van een dertiende maand.
Invloed op Toeslagen
Houd er rekening mee dat een dertiende maand uw toetsingsinkomen (uw verzamelinkomen of Box 1 inkomen voor dat jaar) verhoogt. Omdat toeslagen (zorgtoeslag, huurtoeslag, kindgebonden budget) inkomensafhankelijk zijn, kan het ontvangen van een dertiende maand betekenen dat u minder recht heeft op toeslag. Verdient u net rond de grens, dan kan het extra maandsalaris er zelfs toe leiden dat u toeslagen achteraf (deels) moet terugbetalen. Geef wijzigingen in uw jaarinkomen daarom altijd tijdig door via Mijn Toeslagen.
Veelgestelde Vragen (FAQ)
Is een dertiende maand wettelijk verplicht?
Nee, een dertiende maand is in Nederland geen wettelijk recht. U heeft er alleen recht op als dit expliciet is afgesproken in uw arbeidsovereenkomst of in de collectieve arbeidsovereenkomst (CAO) die voor uw branche geldt.
Wat is de hoogte van een dertiende maand?
Een dertiende maand is precies één extra bruto maandsalaris, in de meeste gevallen exclusief vakantiegeld of andere maandelijkse toelagen.
Waarom betaal ik zoveel belasting over mijn 13e maand?
Een dertiende maand wordt gezien als een eenmalige beloning en valt onder het bijzonder tarief voor de loonheffingen. Uw werkgever houdt extra belasting in ter correctie op de afbouw van uw heffingskortingen, zodat u later bij uw aangifte inkomstenbelasting geen naheffing krijgt.
Wat is het verschil tussen een dertiende maand en een eindejaarsuitkering?
Een dertiende maand is een vast bedrag ter grootte van precies één bruto maandsalaris. Een eindejaarsuitkering wordt meestal uitgedrukt in een percentage van het bruto jaarsalaris (bijv. 8,33%) en is afhankelijk van de afspraken in de CAO.
Heb ik recht op een 13e maand als ik halverwege het jaar uit dienst ga?
Ja, als u recht heeft op een dertiende maand, dan bouwt u dit naar rato (pro rato) op. Gaat u bijvoorbeeld per 1 juli uit dienst na een vol half jaar werken, dan krijgt u bij de eindafrekening de helft van de dertiende maand uitbetaald.
Heeft een 13e maand invloed op mijn toeslagen?
Ja. De dertiende maand is belastbaar inkomen en verhoogt uw toetsingsinkomen. Een hoger toetsingsinkomen kan betekenen dat u minder recht heeft op zorgtoeslag, huurtoeslag of kindgebonden budget.