Loondoorbetaling bij ziekte verplicht werkgevers om bij ziekte minimaal 70 procent van het salaris door te betalen voor een periode van maximaal 2 jaar (104 weken). In het eerste ziektejaar mag deze betaling niet onder het wettelijke minimumloon zakken, maar in het tweede jaar kan dit wel gebeuren. Veel cao's bieden ruimere bescherming en schrijven 100 procent doorbetaling voor in het eerste jaar.
Ziek worden is vervelend genoeg. Gelukkig bent u als werknemer in loondienst in Nederland goed beschermd tegen inkomensverlies tijdens ziekte. De wet verplicht uw werkgever om gedurende een langere periode uw salaris (deels) door te betalen.
Toch roept deze regeling vaak veel vragen op. Hoeveel salaris krijgt u precies overgemaakt? Wat gebeurt er als u langer dan een jaar ziek bent? En wat zijn de regels rondom wachtdagen? Hieronder leest u alles over de wettelijke kaders en de invloed van cao-bepalingen op uw loon tijdens ziekte.
1. De wettelijke hoofdregels: 70 procent en de termijnen
Het Nederlandse arbeidsrecht bepaalt in Artikel 7:629 van het Burgerlijk Wetboek dat de werkgever bij ziekte het loon moet doorbetalen voor een periode van maximaal 104 weken (2 jaar).
De wettelijke percentages zijn verdeeld over twee fases:
Het eerste ziektejaar (week 1 t/m 52)
- U heeft recht op minimaal 70 procent van uw brutoloon.
- Minimumloongarantie: Mocht die 70 procent lager uitvallen dan het voor u geldende wettelijke minimumloon (bijvoorbeeld bij een laag basissalaris), dan moet de werkgever dit aanvullen tot het wettelijke minimumloon.
Het tweede ziektejaar (week 53 t/m 104)
- U heeft nog steeds recht op minimaal 70 procent van uw brutoloon.
- Geen minimumloongarantie: De wettelijke verplichting om aan te vullen tot het minimumloon vervalt in het tweede jaar. Als u 70 procent van uw normale loon ontvangt en dit onder het minimumloon uitkomt, mag de werkgever dit zo uitbetalen. U kunt in dat geval mogelijk een aanvullende toeslag aanvragen via de Toeslagenwet van het UWV.
2. Cao-aanvullingen: De praktijk is vaak gunstiger
Hoewel de wet spreekt over 70 procent, is de werkelijkheid voor de meeste werknemers veel gunstiger dankzij collectieve afspraken.
In de meeste CAO's is namelijk vastgelegd dat de werkgever het salaris verder aanvult:
- Eerste jaar: Vrijwel altijd 100 procent doorbetaling van het normale loon.
- Tweede jaar: Vaak een doorbetaling van 70 procent, 80 procent of 90 procent van het salaris.
Raadpleeg daarom altijd uw eigen cao of arbeidsovereenkomst om te zien welk percentage voor u geldt.
3. Wat zijn wachtdagen en hoe werken ze?
Wachtdagen zijn dagen aan het begin van uw ziekteperiode waarover u geen loon ontvangt.
- Wettelijke limiet: De werkgever mag wettelijk maximaal 2 wachtdagen per ziektegeval toepassen.
- Schriftelijke afspraak: Dit is alleen toegestaan als dit expliciet schriftelijk is afgesproken in uw Arbeidsovereenkomst of als het in de cao staat. Staat er niets in uw contract? Dan heeft u vanaf de allereerste ziektedag recht op loon.
- Samenloop: Als u binnen 4 weken na herstel opnieuw ziek wordt, mag de werkgever niet nogmaals wachtdagen inhouden. Dit wordt gezien als één doorlopende ziekteperiode.
4. Re-integratie en de plichten van de werknemer
Het recht op loondoorbetaling is niet onvoorwaardelijk. De wet stelt dat zowel de werkgever als de werknemer zich actief moeten inzetten voor herstel en terugkeer naar het werk onder de Wet verbetering poortwachter. Zie voor de details de gids over de Re-integratie.
Als u als werknemer weigert mee te werken aan uw re-integratie (bijvoorbeeld door niet te verschijnen bij de bedrijfsarts of passend vervangend werk te weigeren), heeft de werkgever het recht om sancties op te leggen:
- Loonopschorting: Als u de controlebepalingen overtreedt (zoals niet bereikbaar zijn op controletijden). Het loon wordt tijdelijk ingehouden tot u wel aan de regels voldoet, en daarna alsnog met terugwerkende kracht betaald.
- Loonstop: Als u weigert passende arbeid te verrichten of niet meewerkt aan het re-integratieplan. Het loon over de weigeringsperiode bent u dan definitief kwijt.
5. Praktijkvoorbeeld: Salarisverloop bij langdurige ziekte
Rekenvoorbeeld: Berekening Loon bij Langdurige Ziekte (met Cao-aanvulling)
Stel dat u € 3.000,- bruto per maand verdient. Uw cao bepaalt dat u in het eerste ziektejaar 100% loondoorbetaling krijgt en in het tweede jaar 70%. U wordt langdurig ziek en bent 2 jaar niet in staat om te werken.
- Maand 1 t/m 12 (Eerste jaar): U ontvangt maandelijks uw volledige salaris van € 3.000,- bruto doorbetaald. De werkgever betaalt ook de opbouw van uw vakantiegeld (8%) door.
- Maand 13 t/m 24 (Tweede jaar): De cao-aanvulling vervalt gedeeltelijk en u heeft recht op 70% van uw loon. Uw bruto maandinkomen daalt naar € 3.000,- x 0,70 = € 2,100,-.
- Toetsing aan minimumloon in het tweede jaar: Stel dat de grens van het wettelijke minimumloon in 2026 voor uw uren op € 2.200,- bruto ligt. Omdat u in het tweede jaar zit, hoeft de werkgever de betaling niet aan te vullen tot die € 2.200,-. U ontvangt daadwerkelijk € 2.100,- bruto. U kunt op uw loonstrook zien wat dit netto betekent via de Loonstrook uitleg of een berekening maken via de Netto salaris calculator. Na 104 weken stopt de loondoorbetaling en wordt u gekeurd voor de WIA-uitkering. Zie hiervoor de gids over de Ziektewet-uitkering.