Betaald ouderschapsverlof geeft werkende ouders de mogelijkheid om in het eerste levensjaar van hun kind maximaal 9 weken verlof op te nemen met behoud van een uitkering. Deze uitkering wordt betaald door het UWV en bedraagt 70 procent van het dagloon (tot aan het maximale dagloon). Het verlof is wettelijk geregeld in de Wet arbeid en zorg (WAZO) om de combinatie van werk en zorg te vergemakkelijken.
De geboorte of komst van een kind brengt een grote verandering met zich mee. Om ouders de ruimte te geven om te wennen aan de nieuwe situatie, kent Nederland de regeling voor betaald ouderschapsverlof.
Dit verlof stelt u in staat om tijdelijk minder te werken, terwijl u financieel wordt ondersteund door een uitkering via het UWV. Het is belangrijk om de exacte voorwaarden en termijnen te kennen, zodat u het verlof optimaal kunt inplannen en de uitbetaling soepel verloopt.
1. Hoeveel weken verlof en de WAZO-verdeling
Iedere werkende ouder heeft in totaal recht op 26 weken ouderschapsverlof per kind. Dit recht geldt totdat het kind de leeftijd van 8 jaar bereikt.
De verdeling tussen betaald en onbetaald verlof is sinds 2022 als volgt geregeld:
- De eerste 9 weken: Deze zijn gedeeltelijk betaald, mits u ze opneemt in het eerste levensjaar van uw kind.
- De resterende 17 weken: Deze weken zijn in principe onbetaald. U kunt deze opnemen tot uw kind 8 jaar oud is. Sommige werkgevers of CAO's bieden overigens gunstigere regelingen aan waarbij ook (een deel van) de resterende weken deels worden doorbetaald.
2. Hoogte van de UWV-uitkering (70% dagloon)
De uitkering voor de 9 weken betaald ouderschapsverlof wordt verstrekt door het UWV, maar doorgaans via uw werkgever aan u uitbetaald. Het bedrag is gebaseerd op uw dagloon.
- Het percentage: U ontvangt 70 procent van uw dagloon.
- De maximering: Het dagloon dat het UWV gebruikt is wettelijk gemaximeerd (het maximum dagloon). Als uw salaris boven dit maximum ligt, krijgt u toch maximaal 70 procent van het maximum dagloon uitgekeerd.
- Cao-aanvullingen: Veel Collectieve Arbeidsovereenkomsten (CAO's) bevatten afspraken waarin de werkgever de uitkering aanvult tot 85 procent, 90 procent of zelfs 100 procent van het werkelijke salaris. Controleer uw cao of personeelshandboek om te zien of dit voor u geldt.
3. Voorwaarden voor de uitkering
Om in aanmerking te komen voor de gedeeltelijke doorbetaling, moet u aan de volgende wettelijke eisen voldoen:
- Dienstverband: U moet op het moment dat u het verlof opneemt in loondienst zijn (een arbeidsovereenkomst hebben).
- Leeftijd van het kind: Het verlof moet daadwerkelijk worden opgenomen voordat het kind 1 jaar oud is. Voor geadopteerde kinderen of pleegkinderen geldt dat het verlof binnen 1 jaar na de plaatsing moet worden opgenomen en het kind jonger dan 8 jaar moet zijn.
- Opnemen in hele weken: U kunt het verlof flexibel indelen (bijvoorbeeld 1 dag per week), maar de aanvraag bij het UWV wordt achteraf in hele weken ingediend door uw werkgever.
4. Hoe vraagt u het verlof aan?
De aanvraagprocedure bestaat uit twee stappen: de melding bij uw werkgever en de daadwerkelijke declaratie bij het UWV.
Stap 1: Aanvraag bij de werkgever
U moet het verlof minimaal 2 maanden voor de gewenste startdatum schriftelijk aanvragen bij uw werkgever. In deze aanvraag vermeldt u:
- De startdatum van het verlof.
- Het aantal uren verlof dat u per week wilt opnemen.
- De verdeling van de verlofuren over de week (de spreiding).
Stap 2: Declaratie bij het UWV
De werkgever vraagt de uitkering aan bij het UWV nadat u het verlof (of een deel daarvan) heeft opgenomen. Dit kan pas nadat het kind is geboren en u daadwerkelijk verlofuren heeft geregistreerd. De werkgever doet dit via de verzuimmelder in het werkgeversportaal van het UWV. Het UWV betaalt de uitkering vervolgens aan de werkgever, die dit verrekt met uw salaris op uw Loonstrook.
5. Praktijkvoorbeeld: Berekening van de ouderschapsverlofutkering
Rekenvoorbeeld: De Ouderschapsverlofutkering Berekenen
Stel dat u 36 uur per week werkt (4 dagen van 9 uur) en een bruto maandsalaris verdient van € 3.500,- (exclusief vakantietoeslag). U besluit om na de geboorte van uw kind gedurende 9 weken 1 dag per week (9 uur) betaald ouderschapsverlof op te nemen.
- Stap 1 (Bepalen bruto dagloon): Uw bruto maandsalaris is € 3.500,-. Uw bruto jaarsalaris (inclusief 8% vakantiegeld) bedraagt € 3.500,- x 12 x 1,08 = € 45.360,-. Het aantal werkbare dagen per jaar bij een fulltime werkweek (gemiddeld) is 261 dagen. Uw bruto dagloon bedraagt € 45.360,- gedeeld door 261 = € 173,79.
- Stap 2 (Berekening UWV-uitkering per dag): De uitkering bedraagt 70% van dit dagloon. Dit is € 173,79 x 0,70 = € 121,65 bruto per volledige verlofdag (9 uur).
- Stap 3 (Verrekening per week): U neemt 1 dag verlof per week op. Over die week werkt u 27 uur (salariering door werkgever) en heeft u 9 uur verlof (salariering via UWV-uitkering van 70%). Uw totale bruto weekinkomen tijdens de verlofperiode ligt daardoor slechts een fractie lager dan uw normale loon. U kunt uw netto inkomen verder controleren met de Netto salaris calculator.
Veelgestelde vragen
Veelgestelde Vragen (FAQ)
Wanneer moet ik het betaald ouderschapsverlof opnemen?
U moet de betaalde weken opnemen in het eerste levensjaar van uw kind (vóór de eerste verjaardag). Bij adoptie of pleegzorg geldt dat het verlof in het eerste jaar na de officiële plaatsing moet worden opgenomen, mits het kind jonger is dan 8 jaar.
Wat gebeurt er met de betaalde weken die ik niet in het eerste jaar opneem?
De weken die u niet opneemt in het eerste jaar, vervallen niet als verlof, maar worden omgezet in onbetaald ouderschapsverlof. Deze weken kunt u vervolgens opnemen tot uw kind 8 jaar oud is.
Bouw ik vakantiedagen op tijdens mijn ouderschapsverlof?
Ja. Volgens de wet bouwt u over de periode dat u betaald ouderschapsverlof opneemt gewoon uw wettelijke vakantiedagen op. Uw werkgever mag dit niet weigeren.
Geldt betaald ouderschapsverlof ook voor de partner?
Ja. Beide ouders hebben ieder afzonderlijk recht op 9 weken betaald ouderschapsverlof per kind. Het recht is dus niet overdraagbaar tussen partners.
Mag mijn werkgever de aanvraag voor ouderschapsverlof weigeren?
Nee, de werkgever mag het verlof in principe niet weigeren. Wel mag de werkgever in overleg met u de spreiding van de uren aanpassen als er sprake is van een zwaarwegend bedrijfs- of dienstbelang.
Hebben zzp'ers recht op betaald ouderschapsverlof?
Nee, het wettelijke betaald ouderschapsverlof via het UWV geldt uitsluitend voor werknemers in loondienst. Zelfstandig ondernemers hebben hier helaas geen recht op.
Kan ik de 9 weken verlof flexibel opnemen en spreiden?
Ja, u hoeft het verlof niet in één aaneengesloten periode op te nemen. U mag de uren in overleg met uw werkgever flexibel spreiden over het eerste levensjaar van het kind, bijvoorbeeld door een aantal maanden één dag per week verlof op te nemen.
Wat gebeurt er met mijn pensioenopbouw tijdens het verlof?
Tijdens de weken dat u betaald verlof opneemt en een uitkering van het UWV ontvangt, kan uw pensioenopbouw (deels) doorlopen of dalen, afhankelijk van de afspraken in uw cao of pensioenreglement. Controleer dit bij uw pensioenuitvoerder.