Wanneer u de AOW-leeftijd bereikt, betaalt u aanzienlijk minder belasting (loonheffing) in de eerste belastingschijf (tot ca. € 38.000). Dit komt omdat u na pensionering geen AOW-premie meer hoeft af te dragen. U betaalt wel nog inkomstenbelasting, en uw AOW, werkgeverspensioen en eventuele lijfrentes worden door de Belastingdienst bij elkaar opgeteld in Box 1.
Veel werknemers maken zich zorgen over de hoogte van hun pensioeninkomen, vooral wanneer zij de overzichten van hun bruto opbouw zien. Een bruto pensioen van bijvoorbeeld € 2.500 klinkt een stuk lager dan een laatstverdiend bruto salaris van € 3.800.
Toch is het belangrijk om te begrijpen dat een bruto pensioen netto veel meer waard is. De regels voor pensioen belasting na het bereiken van de AOW-leeftijd zijn in Nederland zeer gunstig ingericht voor senioren.
Waarom is de Belasting op Pensioen Lager?
De inkomstenbelasting die werkenden in Nederland in Box 1 betalen (over het inkomen in de eerste belastingschijf) is opgebouwd uit twee onderdelen:
- De eigenlijke inkomstenbelasting
- De premies volksverzekeringen (Wlz, Anw en AOW)
De AOW-premie vormt een enorm brok (bijna 18%) van deze belasting. De wetgever heeft bepaald dat zodra u de wettelijke AOW-leeftijd bereikt, u logischerwijs stopt met het betalen van AOW-premie voor anderen. Deze verplichting vervalt.
Hierdoor valt het gecombineerde belastingtarief in de eerste schijf direct terug. Waar een werkende in 2026 bijvoorbeeld rond de 36,97% inkomstenbelasting betaalt in schijf 1, betaalt iemand met de AOW-leeftijd slechts rond de 19%. U houdt netto dus veel meer over van een bruto uitkering.
De Belastingschijven voor AOW-gerechtigden
In tegenstelling tot werkenden (die nog maar een twee-schijvenstelsel kennen), hebben gepensioneerden te maken met drie schijven:
- Schijf 1 (tot ca. € 38.000): Laag tarief (geen AOW-premie).
- Schijf 2 (van ca. € 38.000 tot ca. € 75.500): Regulier basistarief, gelijk aan het tarief voor werkenden (ca. 36,97%).
- Schijf 3 (boven ca. € 75.500): Het toptarief van 49,50%.
(Opmerking: indien u bent geboren voor 1 januari 1946, kunnen de grenzen van de schijven licht afwijken. Raadpleeg de actuele tabellen op Belastingdienst.nl).
Heffingskortingen: Loonheffingskorting Toepassen
Net als werkenden, hebben gepensioneerden recht op kortingen op hun belasting. De arbeidskorting verdwijnt (als u stopt met werken), maar daar komt een zeer lucratieve korting voor in de plaats: de Ouderenkorting. Daarnaast behoudt u recht op de Algemene Heffingskorting.
Net als bij loon, houden de Sociale Verzekeringsbank (voor uw AOW) en uw pensioenfondsen de loonheffing direct in op uw uitkering. Zij kunnen uw belasting echter direct verminderen als u de loonheffingskorting bij hen 'aanzet'.
Het gevaar van meerdere pensioenpotjes
Een van de meest gemaakte fouten bij kersverse gepensioneerden is de foutieve toepassing van de loonheffingskorting.
- Vaak krijgt een gepensioneerde inkomen uit de AOW én uit een werkgeverspensioenfonds.
- Soms ontvangt men pensioen uit twee of drie verschillende fondsen.
- Gouden Regel: U mag de loonheffingskorting maar bij één uitkerende instantie tegelijk laten toepassen (bij voorkeur de instantie met de hoogste uitkering).
Laat u de korting per ongeluk bij twee fondsen (of bij het fonds én de SVB) toepassen, dan ontvangt u dubbele belastingkorting. Uw netto inkomsten zijn dan maandelijks fantastisch, totdat u in mei van het volgende jaar uw belastingaangifte doet. De Belastingdienst ziet dan dat u teveel korting heeft ontvangen en u krijgt een stevige belastingaanslag met het verzoek de duizenden euro's direct terug te betalen.
Box 3 Belasting: Vrijstelling Vervalt?
Het pensioen via de baas of lijfrente is belast in Box 1 (als inkomsten). Maar hoe zit het met Box 3 (vermogensbelasting)?
Zolang uw pensioen opgebouwd wordt op een geblokkeerde lijfrente- of pensioenrekening, is dat kapitaal vrijgesteld van Box 3 belasting. Echter, zodra u met pensioen gaat en die lijfrente periodiek (bijv. maandelijks) aan u wordt uitgekeerd, landt dat geld op uw normale betaal- of spaarrekening. Het bedrag dat u overhoudt (na consumptie) en spaart, telt op de peildatum (1 januari) wél gewoon mee voor uw Box 3 vermogen. Spaart u als gepensioneerde veel op via uw lopende rekeningen en komt u boven de wettelijke vrijstelling uit? Dan gaat u daar vermogensrendementsheffing over betalen.